Türkiye'de liseyi bitirip İngiltere'de lisans okumak isteyen bir öğrencinin karşısına çıkan ilk engel çoğu zaman sınav değil, sistem farkı. İngiliz öğrenciler üniversiteye 13 yıllık okul ve A-level sınavlarıyla gelir; Türk lise diploması ise 12 yıllık sistemin ürünü ve A-level'ın birebir karşılığı değil. Bu boşluğu dolduran köprünün adı foundation year.

Tanım

Foundation year (hazırlık yılı), lisans öncesi bir akademik yıllık programdır. İçeriği üçe ayrılır: başvurduğunuz alanın temel dersleri (örneğin mühendislik foundation'ında matematik ve fizik), akademik İngilizce, ve İngiliz üniversite sisteminde çalışma becerileri (deneme yazımı, kaynak gösterme, seminer kültürü).

Başarıyla bitiren öğrenci lisans birinci sınıfa geçer. Yani toplam süre 3 yıllık lisans için 4 yıla çıkar.

Kimin foundation'a ihtiyacı var?

Dürüst cevap: üniversitesine ve bölümüne göre değişir, ama genel tablo şu.

Foundation genellikle gerekli: düz Anadolu veya fen lisesi diplomasıyla başvuran ve A-level/IB gibi uluslararası bir müfredatı olmayan öğrenciler için, özellikle rekabetçi üniversitelerde. Birçok üniversite Türk lise diplomasını tek başına doğrudan lisans girişi için yeterli saymaz.

Foundation genellikle gerekmez: IB diploması veya A-level ile mezun olanlar; bazı üniversitelerde yüksek ortalamalı lise diploması + güçlü İngilizce ile doğrudan kabul de mümkün. Bu, üniversitenin kendi "entry requirements for Turkish students" sayfasında yazar ve üniversiteden üniversiteye gerçekten değişir — birinin istemediğini diğeri ister.

Buradaki en pahalı hata, tek bir kaynağa güvenip "Türk diplomasıyla kesin foundation gerekir" ya da "kesin gerekmez" diye genellemek. Doğru soru "bana gereken ne" değil, "hedeflediğim üniversitede bana gereken ne".

İki tür foundation: üniversitenin kendi programı ve özel sağlayıcılar

Üniversitelerin kendi bünyesinde açtığı foundation programları (genellikle "International Foundation Year" adıyla) kampüste işler ve çoğunda başarıyla bitirene lisansa geçiş garantisi tanımlanmıştır. Bir de üniversitelerle anlaşmalı özel sağlayıcıların (pathway providers) yürüttüğü programlar vardır; bunlar bazen kampüste bazen ayrı merkezlerde olur ve geçiş, belirlenen not şartına bağlıdır.

İkisini ayıran kritik soru şu: bu foundation hangi üniversitelere, hangi notla geçiş hakkı veriyor? Programa kaydolmadan önce yazılı cevabını görün.

Maliyet ve değerlendirme

Foundation yılı ayrı ücretlendirilir ve kabaca bir lisans yılına benzer bütçeyle düşünülmelidir; tutarlar üniversiteye ve şehre göre ciddi biçimde değişir, bu yüzden burada tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Hedef listenizdeki her programın güncel ücretini kendi sayfasından alın ve yıllık yaşam maliyetini üstüne ekleyin.

Değerlendirme şu üç soruyla yapılır: birincisi, foundation toplam planınıza bir yıl ve bir yıllık bütçe ekliyor — buna değecek üniversiteye mi gidiyorsunuz? İkincisi, aynı üniversiteye IB/A-level olmadan doğrudan girme şansınız gerçekçi mi? Üçüncüsü, alternatif yollar (Türkiye'de bir yıl üniversite okuyup transfer gibi) sizin durumunuzda daha mı mantıklı? Bu üçüncü yol da bazı üniversitelerce kabul edilir, ama şartları yine üniversiteye özeldir.

Başvuru nasıl yapılır?

Üniversite bünyesindeki foundation programlarının bir kısmı UCAS üzerinden, bir kısmı üniversiteye doğrudan başvuruyla çalışır; özel sağlayıcılar genellikle doğrudan başvuru alır. İngilizce şartı lisansa göre biraz daha düşüktür (IELTS bandı programa göre değişir). Takvim de lisansa göre esnektir; yine de yer ve yurt garantisi için erken başvuru her zaman avantaj.

Hangi üniversitenin Türk lisesinden doğrudan kabul verdiğini, hangisinin foundation istediğini tek tek site gezmeden görmek için Ukadem'in üniversite profillerini bekleyin: her şart, kaynağı ve son kontrol tarihiyle birlikte. Eylül'de açılıyoruz — erken erişim listesine yazılın.

Kaynak: üniversitelerin kendi giriş şartı sayfaları (genel bilgi; ücret ve şart üniversiteye göre değişir). Bu yazı genel sistemi anlatır, tek tek üniversite şartı vaat etmez. Son kontrol: 21 Haziran 2026.

İlgili araç: yıllık toplam maliyeti kalem kalem, ₺ olarak hesaplayın.Ücretsiz maliyet hesaplayıcı